Domowy wulkan zrobisz w kilka minut z sody oczyszczonej, octu i paru dodatków. To prosty eksperyment, który daje efekt piany przypominającej lawę, a przy okazji pokazuje dziecku podstawy reakcji chemicznej.
Czego potrzebujesz?
Przygotuj składniki i naczynia, które znajdziesz w większości kuchni:
- Soda oczyszczona
- Ocet
- Płyn do naczyń
- Barwnik spożywczy, najlepiej czerwony lub pomarańczowy
- Odrobina wody
- Słoik, kubeczek albo mała butelka
- Tacka lub głęboki talerz
- Folia aluminiowa albo masa plastyczna do uformowania stożka
Najwygodniej użyć naczynia z szerokim otworem. Tacka jest ważna, ponieważ piana może wypłynąć poza „wulkan”.
Jak zrobić domowy wulkan krok po kroku?
Eksperyment przeprowadź na zabezpieczonym stole. Dziecko może pomagać przy budowaniu stożka, odmierzaniu składników i obserwowaniu erupcji, ale ocet oraz przygotowanie całego doświadczenia powinien nadzorować dorosły.
- Postaw słoik lub kubeczek na środku tacki. Jeśli używasz butelki, sprawdź, czy stoi stabilnie.
- Obuduj naczynie folią aluminiową albo masą plastyczną, tworząc stożek z otworem u góry. Nie zakrywaj wylotu naczynia.
- Wsyp do środka 2 łyżki sody oczyszczonej. Dodaj łyżkę płynu do naczyń, kilka kropli barwnika i odrobinę wody.
- Wymieszaj składniki w naczyniu. Płyn do naczyń sprawi, że podczas reakcji powstanie więcej piany.
- Gdy wszyscy będą gotowi, wlej około 30 ml octu. Zrób to sprawnie i odsuń ręce od otworu.
- Obserwujcie, jak kolorowa piana wypływa ze słoika i spływa po zboczu wulkanu.
Stożek można wcześniej ozdobić farbami lub przykleić do niego papierowe skały. Dekoracje powinny znajdować się na zewnątrz naczynia i nie mogą utrudniać odpływu piany.
Dlaczego wulkan wybucha?
Wyjaśnij dziecku, że ocet jest kwasem, a soda oczyszczona zasadą. Kiedy te substancje się spotykają, zachodzi reakcja chemiczna. Powstaje między innymi dwutlenek węgla, czyli gaz.
Gaz tworzy bąbelki i wypycha mieszaninę ku górze. Płyn do naczyń zatrzymuje część tych bąbelków, dlatego zamiast kilku szybko znikających pęcherzyków pojawia się piana przypominająca lawę.
Możesz zapytać dziecko, co zmieniłoby się po dodaniu większej ilości sody, octu albo płynu. Takie pytania zachęcają do obserwacji i pokazują, że eksperyment polega nie tylko na oglądaniu efektu, lecz także na sprawdzaniu własnych przewidywań.
Jak zwiększyć efekt i ograniczyć bałagan?
Przed rozpoczęciem sprawdź kilka rzeczy, które ułatwią wspólną zabawę:
- Tacka lub głęboki talerz zatrzymają pianę, która wypłynie poza stożek.
- Ręcznik albo folia ochronna zabezpieczą stół przed rozlaniem kolorowej mieszaniny.
- Większa ilość płynu do naczyń zwykle daje bardziej puszystą pianę.
- Barwnik spożywczy nada „lawie” wyraźny kolor, ale może zabrudzić jasne powierzchnie.
- Dziecko powinno obserwować doświadczenie pod nadzorem dorosłego i nie wkładać mieszaniny do ust.
Po zakończeniu można spłukać pozostałości wodą i umyć naczynie. Domowy wulkan łączy prostą zabawę z nauką przez działanie, dlatego dobrze sprawdza się zarówno z przedszkolakiem, jak i ze starszym dzieckiem, które chce samodzielnie przewidywać wynik kolejnej erupcji.
